بهترین کپسول آتش نشانی برای رستوران و آشپزخانه صنعتی

برای یک رستوران نمی‌توان بدون شناخت تجهیزات آشپزخانه، یک مدل کپسول پیشنهاد داد. روغن سرخ‌کن، خط گاز، تابلو برق، هود و انبار هرکدام خطرهای متفاوتی دارند. کپسولی که برای آتش‌سوزی تجهیزات برقی مناسب است، لزوماً آتش روغن داغ را به‌درستی خاموش نمی کند. خاموش‌کننده مخصوص روغن هم قرار نیست به تنهایی جوابگوی تمام بخش‌های رستوران باشد.

اگر در آشپزخانه سرخ کن دارید یا با حجم زیادی روغن پخت و پز می کنید، به خاموش‌کننده‌ای نیاز دارید که برای حریق روغن و چربی آشپزی تأیید شده باشد. نوع شیمیایی مرطوب از گزینه های رایج برای این کار است. پودر و گاز معمولی و CO2 را نباید جای آن گذاشت؛ حتی اگر همین کپسول‌ها برای بخش دیگری از مجموعه مناسب باشند.

برای انتخاب کپسول آتش نشانی مناسب رستوران، ابتدا باید مشخص شود در هر بخش چه موادی ممکن است آتش بگیرند و کارکنان هنگام حادثه چگونه به کپسول دسترسی دارند. این راهنما به شما کمک می‌کند نیاز مجموعه را بشناسید و با اطلاعات کافی استعلام بگیرید. تعداد، ظرفیت و محل نصب نهایی کپسول‌ها باید با توجه به شرایط آشپزخانه و ضوابط مربوط تعیین شود.

قبل از خرید کپسول، خطر های هر بخش آشپزخانه را بشناسید

در یک دفتر کار، بیشتر با کاغذ، مبلمان و وسایل برقی سروکار داریم. در آشپزخانه رستوران، روغن داغ، شعله اجاق، خط گاز و چربی جمع‌شده در هود هم به این فهرست اضافه می‌شوند. گاهی چند مورد هم‌زمان در یک حادثه نقش دارند؛ مثلاً خرابی قسمت برقی سرخ کن باعث آتش گرفتن روغن می شود. در چنین وضعی، فقط برقی بودن دستگاه تعیین نمی کند چه کپسولی لازم است.

پیش از مراجعه به بخش فروش کپسول آتش نشانی، فهرستی از وسایل پخت، نوع سوخت، مشخصات سرخ کن ها  و محل تابلو برق تهیه کنید. با این اطلاعات بهتر می‌توانید پیشنهاد فروشنده را بررسی کنید. اینکه روی یک محصول نوشته شده «مناسب رستوران»، هنوز مشخص نمی‌کند برای کدام قسمت آشپزخانه شما مناسب است.

یک کروکی ساده هم کمک زیادی می‌کند. محل خط پخت، سرخ‌کن‌ها، بخش شست و شو، انبار، تابلو برق و خروجی ها را روی آن مشخص کنید. اگر از قبل کپسول دارید، جای آنها را نیز علامت بزنید. حالا باید بتوانید به این سؤال پاسخ دهید: هر کپسول برای خاموش‌کردن چه نوع آتشی در آن نقطه قرار گرفته است؟

چرا روغن سرخ کن به خاموش کننده مخصوص نیاز دارد؟

خاموش شدن شعله روغن همیشه به معنی رفع خطر نیست. روغن ممکن است همچنان آن‌قدر داغ باشد که دوباره آتش بگیرد. به همین دلیل، کپسولی که فقط شعله را برای مدت کوتاهی خاموش می‌کند، الزاماً برای سرخ کن مناسب نیست. خاموش کننده باید بتواند به مهار آتش و جلوگیری از شعله‌ورشدن دوباره روغن کمک کند.

اگر چند سرخ‌کن دارید، فقط تعداد آنها را به فروشنده اعلام نکنید. مدل دستگاه، تعداد مخزن‌ها، مقدار روغن هنگام کار، ابعاد سطح روغن و فاصله سرخ کن ها از وسایل دیگر هم در انتخاب اثر دارند. دو دستگاه ممکن است روغن تقریباً یکسانی داشته باشند، اما شکل مخزن و نحوه قرارگرفتن آنها متفاوت باشد. از روی مقدار روغن به تنهایی نمی توان ظرفیت کپسول را تعیین کرد.

تابلو برق، هود و انبار را جداگانه بررسی کنید

وجود سرخ‌کن نباید باعث شود بقیه آشپزخانه نادیده بماند. برای تابلو برق باید برق‌داربودن تجهیزات و جنس موادی که ممکن است بسوزند بررسی شود. در انبار، نوع بسته‌بندی و نحوه چیدن کالاها اهمیت دارد. درباره هود نیز موضوع فقط آتش روی اجاق نیست؛ بخش‌های داخلی هود و کانال به بررسی جداگانه نیاز دارند.

فرض کنید یک فست‌فود دو سرخ‌کن، یک اجاق گازی و یک تابلو برق کنار خط پخت دارد. نمی‌توان فقط به‌خاطر وجود سرخ‌کن، برای همه این قسمت ها  یک نوع خاموش کننده در نظر گرفت. مدیر مجموعه باید بداند در هر بخش چه خطری وجود دارد و برای مقابله با آن چه تجهیزی پیش‌بینی شده است.

کلاس F و K روی کپسول چه معنایی دارند؟

برای حریق روغن و چربی پخت‌وپز ممکن است با دو عنوان F و K روبه‌رو شوید. در طبقه‌بندی اروپایی EN 2، این نوع حریق با حرف F مشخص می‌شود. در طبقه‌بندی آمریکایی، حرف K را برای آن به کار می‌برند. در آیین‌نامه پیشگیری و مبارزه با آتش‌سوزی در کارگاه‌های ایران هم روغن‌ها و چربی‌های آشپزخانه‌ای در گروه F آمده‌اند.

هر دو عنوان به حریق روغن و چربی آشپزی مربوط‌اند، اما این به معنی یکسان‌بودن آزمون‌ها و تأییدیه‌های محصولات نیست. هنگام خرید کپسول آتش نشانی کلاس F یا کپسول دارای نشان K، استاندارد درج‌شده روی محصول و مشخصات همان مدل را بررسی کنید.

درباره برق هم نباید فقط از روی یک حرف تصمیم گرفت. در طبقه‌بندی آمریکایی، C به تجهیزات برق‌دار اشاره دارد؛ اما در EN 2، همین حرف برای گازها به کار می‌رود و برق، کلاس جداگانه‌ای برای مواد سوختنی نیست. در آیین‌نامه کارگاهی ایران نیز دستگاه‌های الکتریکی و الکترونیکی با عنوان E آمده‌اند. بنابراین حرف C روی دو کپسول با استاندارد های متفاوت، لزوماً معنای یکسانی ندارد.

این تفاوت ها نباید کارکنان را هنگام حادثه سردرگم کند. در کنار برچسب اصلی سازنده، می‌توان راهنمای ساده فارسی نصب کرد تا معلوم باشد هر کپسول برای چه کاری است. البته این راهنما باید مطابق مشخصات محصول باشد؛ نوشتن «مخصوص سرخ‌کن» روی یک کپسول معمولی، آن را برای حریق روغن مناسب نمی‌کند.

برای روغن، برق و گاز آشپزخانه چه کپسولی مناسب است؟

جدول زیر برای شناخت گزینه‌هاست. انتخاب نهایی باید از میان مدل‌هایی انجام شود که کاربرد موردنظر در مشخصات و تأییدیه آنها آمده است.

کپسول شیمیایی مرطوب برای روغن سرخ کن

خاموش‌کننده شیمیایی مرطوب (Wet Chemical) برای مقابله با آتش روغن آشپزی ساخته می‌شود. در ترکیبات رایج آن، محلول نمک‌های پتاسیم به خاموش‌شدن آتش و ایجاد لایه محافظ روی روغن کمک می‌کند. این کپسول با آب معمولی تفاوت دارد؛ هم ماده داخل آن و هم نازل و نحوه پاشش، در عملکرد دستگاه نقش دارند.

برای انتخاب کپسول آتش نشانی برای حریق روغن، مشخصات فنی محصول را از فروشنده بخواهید. نام «شیمیایی مرطوب» یا تصویر سرخ‌کن روی بروشور، به‌تنهایی کافی نیست. در مشخصات باید معلوم باشد دستگاه برای چه حریقی آزمایش و تأیید شده است. بعضی محصولات دیگر نیز تأییدیه مخصوص روغن دارند؛ بنابراین فقط از روی نام ماده داخل کپسول قضاوت نکنید.

بعد از مشخص‌شدن نوع کپسول موردنیاز، نوبت مقایسه سازندگان و خدمات آنهاست. هنگام بررسی بهترین برندهای تجهیزات آتش نشانی برای کار، علاوه بر اعتبار سازنده، به امکان سرویس و تأمین قطعات توجه کنید. یک برند شناخته‌شده هم ممکن است چندین نوع کپسول تولید کند که فقط بعضی از آنها برای نیاز آشپزخانه شما مناسب باشند.

مدل دقیق و نوع ماده خاموش‌کننده را در پیش‌فاکتور درج کنید. اگر هنگام تحویل، فروشنده مدل دیگری پیشنهاد داد، صرفاً به عبارت «همان کار را انجام می‌دهد» اکتفا نکنید. مشخصات مدل جایگزین هم باید با سفارش و نیاز مجموعه تطبیق داده شود.

آیا پودر و گاز ABC برای تمام آشپزخانه کافی است؟

خیر. کپسول پودر و گاز برای حریق‌هایی کاربرد دارد که روی برچسب آن مشخص شده‌اند، اما ABC معمولی را نباید کپسول مخصوص سرخ کن دانست. ممکن است پودر شعله روغن را خاموش کند، درحالی‌که روغن هنوز داغ باشد و دوباره آتش بگیرد.

استفاده از پودر در فضای بسته محدودیت دیگری هم دارد. پودر در محیط پخش می‌شود، دید را کم می‌کند و می‌تواند تنفس را، به ویژه برای افراد دارای مشکلات تنفسی، دشوار کند. به همین دلیل، انتخاب آن برای آشپزخانه و سالن رستوران باید با توجه به شرایط همان بخش انجام شود.

اگر برای مجموعه کپسول پودری پیشنهاد شده، بپرسید قرار است در کدام قسمت و برای چه نوع آتشی استفاده شود. عبارت «این کپسول همه‌کاره است» پاسخ کافی نیست. گذاشتن چند کپسول پودری بیشتر هم جای خالی خاموش کننده مناسب روغن را پر نمی‌کند.

کپسول CO2 در کدام بخش آشپزخانه کاربرد دارد؟

کپسول CO2 یا دی‌اکسیدکربن برای برخی حریق های مایعات قابل‌اشتعال و تجهیزات برق‌دار کاربرد دارد. بعد از تخلیه نیز پودر روی وسایل باقی نمی‌گذارد. به همین دلیل برای حفاظت از بعضی تجهیزات برقی بررسی می‌شود، اما این ویژگی‌ها آن را به گزینه مناسب روغن سرخ‌کن تبدیل نمی‌کنند.

محل استفاده از CO2 هم مهم است. تخلیه آن در فضای کوچک و بدون تهویه می‌تواند برای افراد خطرناک باشد. کارکنان باید محدودیت‌های استفاده از این کپسول را بشناسند و فقط به این نکته که «برای برق مناسب است» اکتفا نکنند.

روی تجهیزات برق‌دار آب معمولی نپاشید. اگر یک خاموش‌کننده پایه‌آبی برای این قسمت پیشنهاد شده، استفاده روی تجهیزات برق‌دار باید در مشخصات همان مدل تأیید شده باشد. قطع برق نیز فقط زمانی انجام شود که بتوان بدون به خطر انداختن فرد به محل قطع دسترسی داشت.

سرخ‌کن برقی نمونه خوبی برای روشن‌شدن این تفاوت است. اگر روغن داخل آن آتش گرفته، مسئله فقط برق دستگاه نیست. باید خاموش کننده مناسب روغن را در نظر گرفت و هم‌زمان محدودیت استفاده از آن در کنار تجهیزات برق‌دار را رعایت کرد.

برای آتش ناشی از نشت گاز، اول باید تکلیف نشت روشن شود

اگر گاز همچنان نشت کند، خاموش‌شدن شعله ممکن است باعث جمع‌شدن گاز نسوخته و ایجاد خطر انفجار شود. بنابراین کارکنان نباید فقط برای خاموش کردن شعله به محل نشت نزدیک شوند. قطع گاز زمانی قابل انجام است که فرد آموزش لازم را دیده باشد و بتواند بدون خطر به شیر قطع دسترسی پیدا کند. در غیر این صورت، باید از محل خارج شد و کمک خواست.

جای شیر قطع گاز را پیش از حادثه بررسی کنید. اگر برای بستن آن باید از کنار اجاق شعله‌ور عبور کرد، دسترسی مناسبی ندارد. این مشکل باید هنگام بررسی ایمنی آشپزخانه برطرف شود؛ زمان آتش سوزی فرصت پیدا کردن شیر یا جابه‌جاکردن وسایل جلوی آن نیست.

هنگام خرید کپسول برای رستوران چه چیزهایی را بررسی کنیم؟

برای مقایسه قیمت‌ها، ابتدا مطمئن شوید فروشندگان یک نوع محصول پیشنهاد داده‌اند. مدل، ماده خاموش کننده، ظرفیت، کلاس حریق، رتبه اطفا و خدمات همراه باید مشخص باشد. دو کپسول با ظاهر و ظرفیت مشابه ممکن است کاربرد یا مشخصات متفاوتی داشته باشند؛ در این حالت مقایسه قیمت به‌تنهایی کمکی نمی‌کند.

اگر رستوران از قبل کپسول دارد، قبل از خرید جدید وضعیت همان‌ها را هم بررسی کنید. در مقایسه تفاوت کپسول آتش نشانی نو و دست دوم، فقط قیمت و ظاهر بدنه مطرح نیست. سابقه سرویس، مشخصات سیلندر و امکان تأیید سلامت آن اهمیت دارند. رنگ تازه یا بدنه تمیز نشان نمی‌دهد که کپسول از داخل هم سالم و آماده استفاده است.

هنگام تحویل، مدل روی بدنه را با پیش‌فاکتور تطبیق دهید. برچسب باید خوانا باشد و مشخصات دستگاه در مدارک تحویل ثبت شود. همچنین روشن کنید نصب و آموزش استفاده بر عهده چه کسی است و برای سرویس بعدی باید به کدام مرکز مراجعه کنید.

درباره کپسول مخصوص روغن، امکان شارژ و تهیه قطعات در ایران را جدی بگیرید. از فروشنده بپرسید ماده شارژ همان مدل از کجا تأمین می‌شود و کدام مرکز آن را طبق دستور سازنده سرویس می‌کند. پاسخ کلی «همه‌جا شارژ می‌شود» کافی نیست؛ نام مرکز و شرایط خدمات را مشخص و مکتوب بخواهید.

کپسول دستی چه تفاوتی با سیستم اطفای هود دارد؟

کپسول دستی را فرد آموزش‌دیده برای مهار آتش کوچک به کار می‌برد. سیستم ثابت اطفای آشپزخانه برای قسمت‌های مشخصی از وسایل پخت، هود و کانال طراحی می‌شود. تفاوت این دو فقط در مقدار ماده خاموش‌کننده نیست؛ محل پاشش، نحوه فعال‌شدن و قسمت‌هایی که آتش را در آنها مهار می‌کنند هم متفاوت است.

وجود چند نازل زیر هود کافی نیست

اگر آشپزخانه سیستم اطفای هود دارد، باید معلوم باشد این سیستم برای کدام دستگاه‌ها و چه چیدمانی طراحی شده است. نقشه و مدارک آن را نگه دارید و با وضعیت فعلی آشپزخانه تطبیق دهید. ممکن است پس از نصب سیستم، جای سرخ‌کن عوض شده یا دستگاه جدیدی به خط پخت اضافه شده باشد.

در سیستم‌های مخصوص آشپزخانه، قطع سوخت یا برق تجهیزات و امکان فعال‌کردن دستی هم می‌تواند بخشی از طراحی باشد. کارشناس باید عملکرد این بخش‌ها را بررسی کند. صرف دیده شدن چند نازل زیر هود نشان نمی دهد که سیستم، تمام وسایل فعلی آشپزخانه را به‌درستی حفاظت می کند.

قبل از جابه جایی سرخ کن، سیستم اطفا را بررسی کنید

در راهنمای بهره‌برداری ANSUL نیز تأکید شده که پیش از تغییر چیدمان دستگاه‌ها، با متخصص سیستم هماهنگ شود. برای مدیر رستوران، معنی این توصیه روشن است: اگر سرخ کن را جابه‌جا می کنید، دستگاه تازه می خرید یا خط پخت را تغییر می‌دهید، بررسی سیستم اطفا را هم جزو همان کار قرار دهید.

نظافت هود و سرویس سیستم اطفا نیز دو کار جدا هستند. نصب سیستم، نیاز به تمیزکردن چربی ها را از بین نمی‌برد؛ تمیزبودن هود هم جای تجهیزات اطفا را نمی‌گیرد. برنامه هر دو کار باید مشخص باشد و معلوم شود چه کسی انجام و پیگیری آنها را بر عهده دارد.

اگر آتش به داخل هود یا کانال رسیده است، کارکنان نباید برای دسترسی به آن روی تجهیزات بروند یا کانال را باز کنند. وقتی آتش از حالت کوچک و قابل کنترل خارج شده، ادامه تلاش با کپسول دستی می‌تواند افراد را در معرض خطر قرار دهد.

آیا کافی شاپ، فست‌فود و کترینگ به تجهیزات یکسان نیاز دارند؟

نیاز این مجموعه‌ها را نمی‌توان فقط از روی نام صنف تعیین کرد. کافی‌شاپی که فقط نوشیدنی و غذای سرد آماده می‌کند، با کافی‌شاپ دارای سرخ‌کن شرایط یکسانی ندارد. حتی تغییر منو و اضافه شدن یک روش پخت می‌تواند نیاز به بازبینی تجهیزات ایمنی ایجاد کند.

جدول زیر نشان می‌دهد در هر مجموعه چه اطلاعاتی برای انتخاب لازم است. از این جدول نمی‌توان تعداد یا ظرفیت مشخصی برای کپسول‌ها استخراج کرد.

برای مثال، در فست فود ممکن است هنگام خرید تجهیزات تمام توجه به سرخ‌کن باشد و انبار کارتن فراموش شود. در کترینگ، مشکل می‌تواند فاصله و چیدمان خطوط پخت باشد: کپسول وجود دارد، اما کارکنان یک قسمت برای برداشتن آن باید از میان دستگاه‌های قسمت دیگر عبور کنند. این مسائل با دیدن محل و بررسی رفت‌وآمد کارکنان روشن می‌شوند.

برای انتخاب کپسول مناسب آشپزخانه صنعتی، چهار سؤال را پاسخ دهید: قرار است چه نوع آتشی را خاموش کند؟ کجا نصب شود؟ چه کسی از آن استفاده می‌کند؟ و چه کسی مسئول سرویس آن است؟ متراژ یا تعداد سفارش غذای روزانه، به‌تنهایی پاسخ این سؤال‌ها را نمی‌دهد.

تعداد و ظرفیت کپسول آتش نشانی رستوران چگونه تعیین می شود؟

متراژ یکی از اطلاعات لازم است، اما تنها معیار نیست. در آیین‌نامه پیشگیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاه های ایران، تعداد و وزن خاموش کننده ها به عواملی مانند وسعت احتمالی آتش، بار حریق، سرعت گسترش و نوع مواد درگیر وابسته دانسته شده است. بار حریق هم به مقدار و نوع مواد قابل سوختن موجود در محل مربوط می شود.

به همین دلیل نمی‌توان گفت هر رستوران، صرف‌نظر از تجهیزات و چیدمان، با یک کپسول با وزن مشخص ایمن می‌شود. کارشناس برای تعیین تعداد باید نقشه، وسایل پخت، مواد موجود، مشخصات کپسول های پیشنهادی و مسیر دسترسی به آنها را بررسی کند.

پس از این بررسی، باید معلوم باشد هر کپسول کجا نصب می شود و برای چه خطری در نظر گرفته شده است. فاکتوری که فقط تعداد و وزن کپسول‌ها را نوشته، جای نقشه محل نصب را نمی‌گیرد.

ظرفیت بیشتر همیشه به معنی انتخاب بهتر نیست

عدد لیتر یا کیلوگرم، مقدار ماده داخل کپسول را نشان می‌دهد. رتبه اطفا به توان خاموش‌کنندگی دستگاه در آزمون مربوط است. بنابراین برای مقایسه دو محصول، فقط وزن یا حجم مخزن را نبینید؛ رتبه اطفا و استاندارد آزمون آنها هم اهمیت دارد.

هنگام انتخاب کپسول آتش نشانی سرخ کن صنعتی، عدد روی برچسب را مستقیماً به ظرفیت مجاز سرخ‌کن تبدیل نکنید. شرایط آزمون کپسول با شرایط نصب و استفاده در آشپزخانه یکی نیست. مقدار و سطح روغن، مدل سرخ کن و چیدمان دستگاه ها باید در انتخاب لحاظ شوند.

از فروشنده بخواهید دلیل پیشنهاد هر مدل را توضیح دهد. اگر دو پیشنهاد متفاوت گرفته‌اید، بپرسید تفاوت آنها در چیست: نوع ماده، رتبه اطفا، شرایط استفاده یا خدمات؟ با این روش، انتخاب به مقایسه ساده کپسول کوچک و بزرگ محدود نمی‌شود.

چه زمانی باید کپسول چرخدار را هم بررسی کرد؟

در ماده ۲۳۳ آیین‌نامه کارگاهی ایران، برای محدوده‌های بیش از صد مترمربع، خاموش‌کننده چرخدار پشتیبان با حداقل ظرفیت مقرر پیش‌بینی شده است. کارشناس باید این الزام و سایر ضوابط مربوط را برای شرایط محل بررسی کند. نوع ماده داخل کپسول چرخدار نیز باید با آتش احتمالی همان بخش تناسب داشته باشد.

برای انتخاب مدل چرخدار، مسیر حرکت آن را هم ببینید. آیا از درها عبور می‌کند؟ میان تجهیزات جا برای جابه‌جایی دارد؟ محل قرارگرفتن آن راه خروج را تنگ نمی‌کند؟ ظرفیت زیاد فایده‌ای ندارد اگر هنگام نیاز نتوان دستگاه را به محل مناسب رساند.

کپسول چرخدار هم صرفاً به‌دلیل بزرگ‌تر بودن، جای خاموش‌کننده مخصوص روغن یا تمام کپسول‌های دستی را نمی‌گیرد. وظیفه هر دستگاه باید در طرح ایمنی مشخص باشد.

کپسول را کجا نصب کنیم که هنگام آتش‌سوزی در دسترس باشد؟

محل نصب را فقط در شرایط عادی بررسی نکنید. ممکن است کپسول کنار خط پخت دیده شود، اما با آتش‌گرفتن سرخ‌کن، دیگر نتوان به آن نزدیک شد. هنگام جانمایی از خودتان بپرسید: اگر این قسمت آتش بگیرد، کارمند چگونه کپسول را برمی‌دارد و آیا راه برگشت او باز می‌ماند؟

بالای سرخ کن، پشت یخچال، داخل کابینت یا میان کارتن‌ها محل مناسبی برای دسترسی سریع نیست. نزدیک‌بودن کپسول به اجاق زمانی مفید است که برای برداشتن آن مجبور نباشید به شعله نزدیک شوید. دستگاه باید دیده شود و مسیر رسیدن به آن باز بماند.

این موضوع را در ساعت شلوغی رستوران هم کنترل کنید. گاهی محل کپسول صبح کاملاً باز است، اما هنگام سرو غذا، ترولی مواد اولیه یا سبد ظروف جلوی آن قرار می‌گیرد. بررسی مسئول شیفت باید شامل همین موانع روزمره هم باشد.

ارتفاع نصب، فاصله دسترسی و تعداد محل‌های نصب باید بر اساس ضوابط مربوط به مجموعه تعیین شود. نمی‌توان عددی از یک راهنمای خارجی برداشت و بدون بررسی شرایط، برای همه رستوران‌های ایران به کار برد. نقشه جانمایی باید با نظر مرجع ذی‌صلاح و مشخصات تجهیزات هماهنگ باشد.

محل کپسول‌ها را به کارکنان جدید نشان دهید و کاربرد هرکدام را توضیح دهید. نصب تابلو به‌تنهایی کافی نیست؛ فرد باید بداند در صورت آتش‌گرفتن روغن یا تجهیزات برقی، کدام دستگاه برای آن کار در نظر گرفته شده است.

سرویس و شارژ کپسول‌های رستوران را چگونه پیگیری کنیم؟

بازدید ظاهری، سرویس، شارژ و آزمون سیلندر کارهای متفاوتی هستند. برنامه رسیدگی به هر کپسول باید با نوع دستگاه، دستور سازنده و ضوابط مربوط هماهنگ باشد. وجود یک برچسب تاریخ‌دار، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که همه این کارها انجام شده‌اند.

در بازدیدهای داخلی، بررسی کنید کپسول سر جای خود باشد، مسیر دسترسی باز بماند و نوشته‌های روی آن خوانده شوند. وضعیت ظاهری بدنه، شلنگ، پلمب و نشانه‌های آسیب یا نشتی هم باید کنترل و ثبت شود.

در مدل‌های دارای فشارسنج، وضعیت نشانگر نیز بررسی می‌شود. اما نبود فشارسنج روی یک کپسول CO2 متعارف، به معنی ناقص‌بودن آن نیست. مقدار ماده داخل این کپسول‌ها باید با روش مخصوص همان دستگاه و طبق دستورالعمل بررسی شود.

اگر مقداری از محتویات کپسول تخلیه شده، آن را بدون رسیدگی دوباره سر جایش نگذارید. دستگاه باید برای سرویس یا شارژ بررسی شود. فشار دادن آزمایشی اهرم هم روش مناسبی برای اطمینان از سلامت نیست؛ کارکنان نباید برای امتحان کردن کپسول، بخشی از آن را تخلیه کنند.

برای پیگیری، یک دفتر یا فایل ساده داشته باشید. مشخصات هر کپسول، محل نصب، تاریخ بازدید، ایراد مشاهده‌شده و نام مسئول پیگیری را ثبت کنید. اگر نقصی پیدا شد، تاریخ رفع آن هم باید نوشته شود؛ امضای بازدید بدون پیگیری ایراد، مشکل را حل نمی‌کند.

هنگام فرستادن کپسول‌ها به مرکز شارژ، با مسئول ایمنی هماهنگ کنید تا بخش های مجموعه بدون تجهیزات مناسب نمانند. ترتیب جمع‌آوری و تحویل و نیاز به کپسول جایگزین باید از قبل روشن باشد. پس از بازگشت نیز مشخصات و مدارک دستگاه ها را با فهرست مجموعه تطبیق دهید.

همچنین نمی‌توان با عوض‌کردن ماده داخل یک سیلندر معمولی، آن را به کپسول مخصوص روغن تبدیل کرد. نازل، نحوه پاشش و ساختمان دستگاه هم باید برای این کاربرد مناسب باشند.

هنگام آتش گرفتن روغن چه کارهایی نباید انجام دهیم؟

روی روغن مشتعل آب نریزید و شلنگ آب را به سمت آن نگیرید. آب با رسیدن به روغن بسیار داغ، به‌سرعت به بخار تبدیل می‌شود و می‌تواند روغن سوزان را به اطراف بپاشد. استفاده از کپسول نامناسب نیز ممکن است باعث پاشش روغن و گسترش آتش شود.

کارکنان باید از قبل بدانند چه زمانی می‌توانند از کپسول استفاده کنند و چه زمانی باید از محل خارج شوند. اقدام برای خاموش‌کردن آتش فقط زمانی قابل‌قبول است که حریق کوچک باشد، فرد آموزش دیده باشد، کپسول مناسب در دسترس باشد و راه خروج باز بماند.

دود زیاد، گسترش سریع آتش یا تردید درباره توان مهار آن، نشانه ادامه‌ندادن تلاش است. اعلام خطر، شروع تخلیه و تماس با آتش‌نشانی نباید به بعد از امتحان کردن کپسول موکول شود.

برای هر شیفت مشخص کنید چه کسی به دیگران خبر می‌دهد، چه کسی افراد را به سمت خروج راهنمایی می‌کند و چه کسی با ۱۲۵ تماس می‌گیرد. این کارها نباید فقط به حضور مدیر رستوران وابسته باشند. کارکنان هر شیفت باید وظیفه خود را بدانند.

آموزش عملی را با مدل کپسول‌های نصب‌شده در مجموعه انجام دهید. روش استفاده، فاصله و نحوه پاشش را از دستور سازنده همان دستگاه بگیرید. خاموش شدن شعله نیز به معنی آماده بودن خط پخت برای شروع دوباره کار نیست؛ تجهیزات باید بررسی شوند و مسئول مربوط اجازه راه‌اندازی بدهد.

پرسش‌های متداول درباره کپسول آتش نشانی رستوران

برای سرخ‌کن برقی هم کپسول مخصوص روغن لازم است؟

برقی‌بودن سرخ‌کن، خطر روغن داخل آن را تغییر نمی‌دهد. خاموش‌کننده باید برای آتش روغن مناسب باشد و محدودیت های استفاده از آن در کنار تجهیزات برق‌دار نیز رعایت شود. انتخاب CO2 فقط به‌خاطر برقی‌بودن سرخ‌کن درست نیست.

می‌توان به جای کپسول مخصوص روغن، چند کپسول پودر و گاز گذاشت؟

خیر. بیشترشدن تعداد کپسول‌های پودری، آنها را برای حریق روغن مناسب نمی‌کند. ابتدا نوع خاموش‌کننده باید درست انتخاب شود و بعد تعداد و ظرفیت آن تعیین شود.

آیا همه کپسول های فوم برای سرخ‌کن مناسب‌اند؟

خیر. فوم معمولی با محصولی که برای حریق روغن پخت‌وپز تأیید شده تفاوت دارد. برای سرخ‌کن باید کاربرد مخصوص روغن در مشخصات و تأییدیه همان مدل آمده باشد.

اگر سیستم اطفای هود داشته باشیم، باز هم کپسول دستی لازم است؟

داشتن سیستم اطفای هود به معنی حذف کپسول‌های دستی نیست. هرکدام وظیفه خود را دارند و سیستم هود هم برای قسمت‌های مشخصی طراحی شده است. تجهیزات لازم باید در طرح ایمنی مجموعه تعیین شوند.

با کم‌کردن روغن سرخ‌کن می‌توان کپسول کوچک‌تری انتخاب کرد؟

فقط از روی کاهش مقدار روغن نمی‌توان چنین تصمیمی گرفت. مدل سرخ‌کن، سطح روغن، چیدمان وسایل، رتبه کپسول و ضوابط مربوط همچنان باید بررسی شوند.

برای استعلام کپسول مناسب آشپزخانه چه اطلاعاتی بفرستیم؟

کروکی آشپزخانه، عکس خط پخت، تعداد و مدل سرخ‌کن‌ها، نوع سوخت، مقدار و ابعاد سطح روغن، وضعیت هود، مشخصات کپسول‌های موجود و محل خروجی‌ها را آماده کنید. این اطلاعات برای بررسی اولیه مفیدند، اما جای بازدید و تأیید نهایی محل را نمی‌گیرند.

قبل از سفارش نهایی، این موارد را مشخص کنید

از خط پخت شروع کنید و برای هر قسمت بنویسید چه چیزی ممکن است آتش بگیرد. روغن سرخ کن، خط گاز و تابلو برق را جداگانه بررسی کنید و هود، کانال و انبار را هم از قلم نیندازید. سپس مشخص شود برای هر بخش چه کپسول یا سیستم اطفایی لازم است.

بعد از انتخاب نوع تجهیزات، نوبت تعیین تعداد، ظرفیت و محل نصب است. اگر یک کپسول پاسخگوی همه خطر ها نیست، باید تجهیزات مکمل در نظر گرفته شود. محل نصب هم باید طوری باشد که کارکنان هنگام حادثه بتوانند بدون نزدیک شدن به آتش، کپسول را بردارند و راه خروجشان باز بماند.

در سفارش، نصب، آموزش و خدمات بعدی را هم روشن کنید. اگر چند سرخ کن دارید، سیستم اطفای هود نصب کرده‌اید یا چیدمان آشپزخانه تغییر کرده است، پیش از خرید نهایی از کارشناس ایمنی بخواهید محل را بررسی کند. با آماده‌کردن اطلاعات مجموعه، هم استعلام دقیق‌تری می‌گیرید و هم بهتر می فهمید هر قلم از تجهیزات پیشنهادی برای چه کاری لازم است.